Overgangsklachten? Je bent niet alleen — 60% van de vrouwen herkent zich hierin

Je voelt het al een tijdje. De nachtelijke zweetbuien, de plotselinge hittegolven, de vermoeidheid die niet weg wil. Misschien denk je: “Is dit normaal? Ligt dit aan mij?” Het korte antwoord is dat de overgang een normaal lichamelijk verschijnsel is, alle vrouwen maken dit mee. Alleen niet allemaal op dezelfde manier. Volgens de NHG-Standaard De Overgang heeft tussen de 55% en 60% van alle vrouwen last van opvliegers en zweten tijdens de overgang.

Dat betekent: meer dan de helft van de vrouwen in de leeftijdscategorie 40-60 jaar zit in dezelfde boot als jij.

De overgang: een normaal proces

De overgang is een fysiologisch proces — dat betekent dat het onderdeel is van natuurlijke vrouwelijke ontwikkeling. Het heeft een onvoorspelbaar beloop en duurt gemiddeld 4 tot 6 jaar. Er is geen vaste starttijd, geen vast patroon, en geen twee overgangen zijn hetzelfde. Sommige vrouwen merken niets. Anderen ervaren ernstige klachten die het dagelijks leven flink beïnvloeden.

Die variatie is normaal. Dat maakt het niet minder lastig om te navigeren, maar het helpt wel om te weten dat het geen afwijking is. Het is geen ziekte. Het is geen teken dat iets verkeerd gaat met jouw lichaam. Het is een overgangsfase, letterlijk en figuurlijk.

Welke klachten zijn herkenbaar?

De al eerder genoemde richtlijn voor huisartsen noemt een aantal centrale symptomen die direct met de overgang verbonden zijn:

• Opvliegers (warmteaanvallen): plotseling warmtevóel, vaak met rood worden van gezicht en nek
• Nachtelijk zweten: zweetbuien ’s nachts die je wakker kunnen houden
• Onregelmatige menstruatie: cyclussen die langer of korter worden, of juist uitblijven
• Slaapmoeilijkheden: moeite met in slaap vallen of doorslapen
• Prikkelbaarheid en gemoedswisselingen: emotionele pieken en dalen
• Veranderende seksuele interesse,
• Vaginale droogte: ongeveer 15% van de perimenopauzale en 30% van de postmenopauzale vrouwen ervaart dit
• Pijn bij het vrijen: door de veranderingen in de vaginaslijmvlies
• Urineweginfecties en urineverlies: door veranderingen in de bekkenbodem en slijmvliezen
• Naast deze directe symptomen horen algemene klachten zoals vermoeidheid, depressieve stemming en spier- en gewrichtspijnen soms ook bij de overgang. Het verband met de hormonale veranderingen is echter minder duidelijk. Dat betekent dat andere oorzaken ook mogelijk zijn — daarom is professionele begeleiding waardevol.

Wat kun je zelf doen?

Voordat je het hebt over medicatie, stelt de NHG-Standaard een stapsgewijs beleid voor. Eerst kijken naar niet-medicamenteuze maatregelen:

• Beweeg voldoende: dagelijkse beweging helpt bij stemming, slaap en gewichtsbeheersing
• Eet gezond en evenwichtig: vezelrijke voeding, voldoende calcium en vitamine D
• Streef een gezond gewicht na: vrouwen met overgewicht hebben vaak meer last van menopauzaal zweten
• Rook niet: roken verergert overgangsklachten aanzienlijk
• Beperk alcohol en cafeïne: soms kunnen deze middelen opvliegers triggeren
• Beperk sterk gekruid voedsel: voor sommige vrouwen helpt dit om opvliegers te verminderen
• Oefen je bekkenbodem: bij urineverlies kan fysiotherapie uitkomst bieden.
• Deze maatregelen hebben vaak een mild tot matig effect, maar zijn belangrijk als fundament voor verdere behandeling.

Wanneer zoek je hulp?

Het moment waarop je hulp zoekt, is persoonlijk. Voor sommigen is één opvlieger per week te veel. Anderen wachten tot hun slaappatroon volledig ontregeld raakt. De richtlijn adviseert: als je vasomotorische klachten (zoals opvliegers) leiden tot hinderlijke beperkingen in het dagelijks leven, is het tijd om stappen te ondernemen.

In mijn praktijk Nieuw Getij, in Bolsward, Harlingen of op Terschelling, bied ik 1-uurs verpleegkundige consulten aan waarin we samen kijken naar jouw situatie. Geen oordeel, geen haast. Gewoon ruimte om te vertellen wat je ervaart, en gezamenlijk te besluiten welke vervolgstappen passen bij jouw behoeften.

Je bent niet alleen

Wat ik geregeld zie in mijn praktijk: Vrouwen voelen zich schuldig of bagatelliseren hun klachten. Alsof ze de overgang moeten verbergen, of beter voor zichzelf hadden moeten zorgen. Maar de overgang is een gedeelde ervaring. Meer dan de helft van de vrouwen in jouw leeftijdsgroep herkent zich in wat jij doormaakt.

Als je weet wat er gaande is, kun je er wat aan doen. Dat is de kernboodschap die ik meeneem naar elke afspraak, elke workshop, elk gesprek. Kennis geeft rust. En rust geeft ruimte om weer jezelf te zijn — in de overgang én daarna.

📍 Boek zelf een afspraak in Bolsward, Harlingen of op Terschelling. Samen zoeken we wat bij jou past.