Myomen: wat je moet weten over deze veelvoorkomende baarmoederaandoening

Het woord ‘vleesboom’ klinkt misschien eng, maar een myoom is vrijwel nooit gevaarlijk. Toch hebben veel vrouwen langdurig klachten voordat de diagnose wordt gesteld. In dit artikel leggen we uit wat myomen zijn, welke symptomen ze kunnen geven en wat de behandelopties zijn.

Wat zijn myomen precies?

Een myoom is de medische term voor vleesboom. Het gaat om een goedaardige bal van spierweefsel die in of rondom de baarmoeder zit. Deze kan aan de binnenkant van de baarmoeder liggen, in de wand zelf, of aan de buitenkant.

Myomen zijn hormoongevoelig, wat betekent dat hun groei beïnvloed wordt door vrouwelijke hormonen. Ze ontstaan niet voordat een meisje haar eerste menstruatie krijgt, kunnen groeien tijdens een zwangerschap, in de overgang,en krimpen meestal vanzelf na de overgang als het hormoon niveau daalt.

De grootte varieert sterk: van slechts een paar millimeter tot wel 10 centimeter of groter. Sommige vrouwen hebben één myoom, anderen meerdere.

Hoe vaak komen myomen voor?

Veel vrouwen hebben myomen. Bijna de helft van alle vrouwen jonger dan 50 jaar ontwikkelt er wel een. Veel myomen veroorzaken geen klachten en worden daardoor niet ontdekt, waardoor het exacte aantal lastig te bepalen is.

Bij zwarte vrouwen komen myomen vaker voor, ontwikkelen ze zich gemiddeld eerder en zijn ze vaak groter dan bij andere etnische groepen.

Welke klachten kunnen myomen geven?

Ongeveer 25 tot 50 procent van de vrouwen met een myoom ervaart serieuze klachten. De meest voorkomende symptomen zijn:

• Hevig menstrueel bloedverlies: sommige vrouwen verliezen zoveel bloed tijdens hun maandelijkse bloeding dat dit bloedarmoede kan veroorzaken.
• Pijnlijke menstruaties: de krampen kunnen intenser zijn dan normaal.
• Drukkend gevoel in de buik: een vol gevoel of druk op de blaas en darmen.
• Rugpijn: vooral lage rugpijn kan optreden.
• Vaker moeten plassen: door druk op de blaas.
• Pijn bij het vrijen: door de positie van het myoom.
• Plotselinge hevige buikpijn: kan wijzen op complicaties.

Bij een groot deel van de vrouwen duurt het echter lang voordat er actie wordt ondernomen. Gemiddeld lopen vrouwen 10 tot 15 jaar rond met klachten voordat een diagnose wordt gesteld. Experts zeggen hierover: “Ik geloof dat geen enkele vrouw jarenlang met klachten hoeft rond te lopen.”

Zijn myomen gevaarlijk?

Myomen zijn vrijwel altijd goedaardig. Ondanks dat myomen zelden gevaarlijk zijn, kunnen de klachten wel de levenskwaliteit verminderen. Langdurig hevig bloedverlies kan leiden tot bloedarmoede, wat zorgt voor vermoeidheid, duizeligheid en verlaagde energieniveaus.

Wanneer naar de huisarts?

Als je merkt dat je onverklaarbaar hevig menstruele bloedingen hebt, langdurige pijnklachten voelt in de buik of het bekkengebied, of andere bovenstaande symptomen ervaart, is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Dat komt vaker voor in de perimenopauze als gevolg van een disbalans in hormoonhuishouding.
De arts kan een lichamelijk onderzoek doen en eventueel verwijzen voor een echografie om myomen te detecteren.
Vroegtijdig overleg met je huisarts kan leiden tot snellere diagnostiek en behandeling van de symptomen.

Wat zijn de behandelopties?

Of behandeling nodig is, hangt af van de klachten. Heb je een myoom zonder problemen? Dan is behandeling niet altijd noodzakelijk. Vaak wordt gekozen voor afwachtend beleid met regelmatige controles.
Zeker als je bijna in de postmenopauze bent want in die fase slinken myomen door een tekort aan oestrogeen.

Zorgt een myoom wel voor hevige of pijnlijke menstruaties, bloedarmoede of andere klachten? Dan zijn verschillende behandelingen beschikbaar:

Medicatie: Hormonale middelen kunnen helpen het bloedverlies te verminderen of de menstruatie te onderdrukken tijdelijk. Wat ook voorgeschreven kan worden is een Mirena spiraal evt. gecombineerd met hormoon suppletie therapie (HST). Download mijn gratis e-boek over HST of lees de artikelen-reeks als je hier meer over wilt weten.

Operatieve ingrepen: Bij blijvende klachten kan er gekozen worden voor verwijdering van de myoom (myomectomie), waarbij de baarmoeder behouden blijft. In andere gevallen, vooral als er geen kinderwens meer is of de klachten ernstig zijn, kan een volledige verwijdering van de baarmoeder (hysterectomie) worden overwogen.

Andere methoden: Er bestaan ook minder invasieve opties zoals embolisatie, waarbij de bloedtoevoer naar het myoom wordt afgesloten zodat het krimpt.

Elke behandeling heeft voor- en nadelen. Bespreek je persoonlijke situatie grondig met je arts.

Myomen: doorbreken van taboes

Organisaties zoals WOMEN Inc. zetten zich in om het gesprek over myomen te normaliseren. De term ‘vleesboom’ roept soms ten onrechte angst op – alsof er iets kwaadaardigs in het lichaam zit. Door dezelfde terminologie als artsen te gebruiken (‘myoom’), proberen ze bij te dragen aan meer begrip en minder stigma. Door open te praten over myomen, kunnen vrouwen elkaar steunen en informatie delen. Het helpt ook om te beseffen dat dit een veelvoorkomend en normaal onderdeel van de vrouwelijke gezondheid kan zijn.

Samenvatting: Myomen

Myomen zijn goedaardige baarmoedergroeiingen die bij bijna de helft van de vrouwen onder de 50 voorkomen. Hoewel ze zelden kwaadaardig zijn, kunnen ze wel zorgen voor aanzienlijke klachten zoals hevig bloedverlies, pijn en drukverschijnselen. Als je vermoedt dat je last hebt van een myoom, aarzel dan niet om contact op te nemen met je huisarts. Met het juiste beleid en de juiste behandeling kunnen veel vrouwen hun leven weer comfortabeler ervaren.

Bron: WOMEN Inc. – https://womeninc.nl/kennis/vleesbomen-myomen/

Ik ben Stef Boes, verpleegkundig overgangsconsulent met een eigen praktijk in Friesland. Je kunt een consult van een uur inboeken als je meer wilt weten.