Hormonen spelen in een vrouwenlichaam een veel grotere rol dan in een mannenlichaam. Dat wisten we al, maar wat nieuw is, is dat de verschillen tussen mannenlichamen en vrouwenlichamen steeds beter in kaart worden gebracht – en dat AI hierbij gebruikt wordt. Vrouwspecifieke aandoeningen kunnen beter onderzocht worden. Mijn vragen zijn: Hoe kan kunstmatige intelligentie de zorg voor vrouwen vooruithelpen? En wat zijn de kansen en risico’s?
AI in de vrouwengezondheid: een groeiend veld
De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht voor vrouwspecifieke gezondheid, mede dankzij initiatieven zoals het Netherlands Women’s Health Research and Innovation Center. Dit centrum, opgericht door Greet Vink (Erasmus MC), Hanneke Takkenberg en Jeanine Roeters van Lennep, wil de samenwerking tussen wetenschappers, burgers, beleidsmakers en medici versterken om gendergerelateerde gezondheidsverschillen te verkennen.
(Bron: _Woman Inc, Erasmus MC)
Vink is ook betrokken bij de AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL), waar ze samen met Nicky Hekster werkt aan de toepassing van AI in de vrouwengezondheid.
Praktische toepassingen: waar AI nu al een verschil maakt
AI wordt in 2026 al op verschillende manieren ingezet om de zorg voor vrouwen te verbeteren:
🔍 Betere diagnostiek
- Mammografie: Meerdere onderzoeken laten zien dat dat AI-gestuurde analyse van mammografiebeelden nauwkeuriger is dan traditionele analyses door radiologen. (bron: The Lancet)
- Endometriose & Adenomyose: In Nederland loopt het AI4Women-project (gefundeerd door ZonMw), dat AI-ondersteunde echografie inzet voor snellere en nauwkeurigere diagnostiek. Dit is belangrijk omdat een diagnose soms nog steeds jaren en jaren duurt! Ik schreef eerder over de hormoongerelateerde aandoening endometriose.
- Gynaecologische beeldvorming: AI detecteert afwijkingen op scans en echo’s nauwkeuriger dan het menselijk oog.
Kansen en risico’s: wat AI kan (en waar we op moeten letten)
✅ Kansen
- Doorbreken van de ‘genderdata-kloof’: Historisch is er minder medische data over vrouwen verzameld en zijn vrouwspecifieke aandoeningen minder onderzocht. Met de juiste inzet, kan AI helpen om kennishiaten sneller in kaart te brengen.
- Objectievere diagnoses: AI is minder gevoelig voor subjectieve vooroordelen (bias), waardoor vrouwen minder snel te horen krijgen: “Het zit tussen je oren.”
- Maatwerk: Betere voorspellingen rondom overgang, vruchtbaarheid en zwangerschapscomplicaties.
⚠️ Risico’s
- Onbewuste bias: Als AI getraind wordt op historische data waarin vrouwen ondervertegenwoordigd zijn, kunnen vooroordelen juist versterkt worden. Dit is goed om alert op te zijn en te ondervangen.
- Bagatellisering: Chatbots of snelle AI-tools kunnen vrouwenklachten onvoldoende serieus nemen als er geen menselijke empathie en context bij komt kijken.
Onderzoek en ontwikkeling in Nederland
In Nederland zetten organisaties zoals ZonMw en de NVOG zich in voor vrouwspecifieke gezondheid. Er lopen diverse onderzoeksprojecten, gericht op:
- Bekkenbodemproblematiek
- Hormonale disbalans
- Adenomyose
🔗 Meer weten? Bekijk de lopende innovatieprojecten bij ZonMw.
Sturen van AI nodig om vrouwenzorg te verbeteren
AI biedt enorme kansen voor de vrouwengezondheid, maar vraagt ook om kritisch denken en goede implementatie. Als overgangsverpleegkundige zie ik in mijn praktijk hoe belangrijk het is om wetenschap, technologie en menselijke zorg met elkaar te verbinden.
Wat vind jij? Kan AI de zorg voor vrouwen echt verbeteren? Deel je gedachten in de reacties op mijn instagram.
Ik maak mijn teksten zonder AI, alleen heb ik in dit geval aan een Franse AI (Vibe van Mistral) gevraagd mijn tekst te controleren en voor zoekmachines te optimaliseren. Mijn website wordt vaak genoemd in de resultaten van AI. Ik schrijf en publiceer over mijn vak (overgangsverpleegkundige) vanuit wat ik geleerd heb ik talloze consulten, seminars, opleidingen. Je kunt de artikelen hier lezen, maar ook een test doen, en de info van de e-boeken over de overgang bekijken.
